امید رحمانی

نوشته‌های یک نفر که بهش می‌گن عکاس

 
الفبای عکاسی - قسمت اول
نویسنده : امید رحمانی - ساعت ۱٢:٤٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٦ امرداد ۱۳٩٠
 

برای دانستن هر زبانی نیاز داریم ابتدا الفبا و حروف آن را بدانیم سپس آن زبان را فرا گیریم.

عکاسی نیز الفبایی دارد که با یادگیری آن می‌توانیم عکاسی را هرچه بهتر و کامل‌تر فرا گیریم و انجام دهیم.


سرعت شاتر Shutter Speed / به مدت زمانی که پرده از جلوی سنسور دوربین کنار می‌رود و سنسور نوردهی می‌شود، سرعت شاتر می‌گویند. هرچه این مدت بیشتر باشد، ( سرعت شاتر بالاتر، عدد کوچکتر ) مدت کمتری پرده از جلوی سنسور کنار رفته و نوردهی انجام می‌شود در نتیجه نور کمتری به سنسور می‌رسد. مثلا اگر سنسور برای مدت یک دویستم ثانیه نوردهی شود، سرعت شاتر شما 1/200 است. از سرعت شاتر بالا در محیط‌های پرنور و با نور مناسب استفاده می‌شود و در محیط‌های کم‌نور باعث سیاهی ِ عکس می‌شود. لازم به ذکر است که هرچه سرعت شاتر بالاتر باشه، احتمال لرزش در عکس و تار ( فلو ) افتادن آن کمتر می‌شود. از سرعت شاتر کم نیز در بعضی شرایط خاص استفاده‌های خاصی می‌شود. مثلا برای عکاسی شب و ستارگان گاهی سنسور برای 40 دقیقه نوردهی می‌شود. پس سرعت شاتر در اینجا 40 دقیقه است.

 

 

میزان گشودگی تیغه‌های دیافراگم و کنترل نور ورودی وابسته به آن (Appurture)

دیافراگم در دوربین عکاسی به تیغه هایی گفته می شود که درون لنز قرار گرفته اند و با گشاد و تنگ شده، میزان عبور نور را از روزنه میانی آنها که به آن اپرچر گفته می شود، کنترل می کنند. این تیغه ها که به طور معمول شش تا 9 عدد هستند، به طوری طراحی شده اند که با باز شدن، میزان نور را زیاد و با تنگ شده، میزان نور را کم می کنند. بسیاری از دیافراگم‌ها مانند مردمک چشم کوچک و بزرگ یا تنگ و گشاد می‌شوند و با این عمل نور کمتر یا بیشتری به درون دوربین راه می‌یابد.

با گشاد و تنگ کردن این روزنه، نه تنها میزان ورودی نور به درون دوربین تغییر می یابد، بلکه عمق میدان نیز تغییر پیدا خواهد کرد. هرچه عدد دیافراگم، کوچکتر باشد، مساحت روزنه افزایش پیدا خواهد کرد و هر چه این مساحت بیشتر باشد، عمق میدان کمتر خواهد بود. به طور مثال، عمق میدان با f/22 بسیار بیشتر از عمق میدان با f/2.8 خواهد بود.

 

حساسیت سنسور یا فیلم به نور - ایزو ISO

علاوه بر تاثیرگذاری سرعت شاتر و اپرچر بر روی نور عکس و میزان نوردهیِ آن، ایزو به عنوان حساسیت سنسور به نور، نقش بزرگی در این بین ایفا می‌کند. مقدار ایزو با عددی نشان داده می‌شود که هرچه این عدد کوچکتر باشد حساسیت به نور کمتر است و هرچه بیشتر باشد، این حساسیت بیشتر بوده و سنسور نور بیشتری جذب خواهد کرد. به طور معمول مقدار ایزو از 100 یا 200 شروع می‌شود و در بین دوربین‌های حرفه‌ای تا 102 هزار پیش می‌رود. ایرادی که در این بین پیش می‌آید، ایجاد نویز بر روی تصویر در صورت استفاده از ایزوهای بالاست. این ایراد در دوربین‌های پیشرفته‌ی امروزی تا حد زیادی رفع شده ولی به هرحال عکسی که با ایزو 200 گرفته می‌شود بسیار شفاف‌تر و تمیزتر از عکسی‌ست که با ایزوی 8000 گرفته می‌شود.

 

فوکال لنت یا فاصله کانونی  Focal length

روی لنز دوربین‌های عکاسی اعدادی حک شده‌اند که هرکدام مربوط به موضوع خاصی هستند. یکی از این اعداد نوشته شده مربوط به فاصله کانونی لنز است که میزان زاویه دید لنز را مشخص می‌کند. هرچه این عدد کوچک‌تر باشد،لنز دامنه وسیع‌تری را پوشش می‌دهد ( واید ) و هرچه این عدد بزرگتر باشد این دامنه محدود تر است (تله ) هنگام زوم روی یک شیء فاصله کانونی عوض می‌شود و هر چه شیء دور تر باشد فاصله کانونی بیشتر می‌شود.

 

 

لنزها.  واید - نرمال - تله (Wide- Normal - Tele)

بدون لنز، عکاسی غیر ممکن است. تصویر باید از عدسی لنز عبور کرده و به سنسور/فیلم برسد تا ما بتونیم تصویری واضح و شفاف داشته باشیم. لنزها اصولا یا زوم هستند یا پرایم. زوم به این معناست که فاصله کانونی متغیری دارند و مثلا از واید تا تله را پوشش می‎‌دهند مانند لنز 24-70 یا 24-105 . پرایم بدین معناست که لنز تنها یک فاصله کانونی خاص دارد و متغیر نیست مانند 50 یا 85 .

اصولا لنز 50 و در واقع فوکال لنت 50، نرمال محسوب شده و هرچه فاصله کانونی کمتر شود ما به سمت واید حرکت می‌کنیم و هرچه از 50 بالاتر رویم، فوکال لنتی تله‌تر داریم. مثلا 24 و 35 هردو واید هستند ولی میزان پوشش دهی 24 بیشتر از 35 است. و یا 70 و 200 هردو تله هستند اما میزان بزرگنمایی 200 بسیار بیشتر از 70 است.

 

فکوس Focus

انگشت خود را در مقابل چشمان خود قرار دهید و به آن نگاه کنید. تصویر انگشت خود را واضح می‌بیند اما آن چیزی که در پس زمینه انگشت شماست تار است. در اینجا چشم شما بر روی انگشتتان فکوس کرده است. حال به فضای پشت انگشت خود نگاه کنید. انگتتان تار است نه؟ اکنون فکوس چشم شما بر روی فضای پشت انگشت شماست. در واقع فکوس، تمرکز بر روی یک فاصله خاص از چشم است که آن را واضح نشان می‌دهد. به فاصله‌ای که چشم ما و یا دوربین واضح می‌بیند و پشت و جلوی آن تار است، عمق میدان گویند.

 

عمق میدان Depth of Field

طبق توضیحی که در بالا داده شد، وقتی بر روی جسمی فکوس می‌کنیم، تا فاصله‌ای قبل و بعد از آن واضح است و بقیه تار است.


حال به توضیح این می‌پردازیم که چه چیزهایی بر روی عمق میدان تاثیر دارند.

-میزان گشودگی دیافراگم اصلی‌ترین فاکتور تاثیرگذار بر روی عمق میدان است. هرچه دیافراگم باز تر باشم ( عدد آن کمتر ) عمق میدان کمتر و هرچه گشودگی دیافراگم کمتر باشد ( عدد آن بیشتر ) عمق میدان بیشتری داریم.


- فاصله کانونی لنز تا سوژه. هرچه با لنز تله‌تر عکسی بگیریم، عمق میدان کمتری داریم. فرض کنید دو عکاس، یکی با لنز 200 در 30 متری یک فرد و دیگری  با لنز 85 در 15 متری همان فرد از آن شخص عکسی می‌گیرند. عکسی که عکاس اولی با لنز 200 می‌گیرد عمق میدان کمتری دارد.

- سایز سنسور. در دوربینهای دیجیتال به جای نگاتیو از سنسور استفاده می‌شود. هرچه سایز سنسور بیشتر باشه در اپرچر ثابت، عمق میدان کمتری داریم. و هرچه سنسور کوچکتر باشد، در اپرچر ثابت، عمق میدان بیشتری را دارا می‌باشیم.